प्रसंग २००७ को क्रान्ति : राणाको अधिकार राजामा सरेको क्षण

image

 ‘एक युगमा एक दिन, एक चोटी आउछ । 
उटल पुलट, उथल पुथल हेरफेर ल्याउछ । 
लाटा सुधा वोल्न थाल्छन् । चल्छ ओठ दुःखको ।’ 

 

 

कवी गोपालप्रसाद रिमालको कविता चर्चामा थियो ।
एक सय चार वर्षसम्म चलेको राणा शाही अन्त्य भएसंगै २००७ साल फागुन ३ गते मुक्ति सेनाका अधिकृतहरु विमानवाट काठमाण्डौ उर्त्रिए । त्यही दिन बीपी कोइराला, मातृकाप्रसाद कोइराला, सुवर्ण शमशेर राणा लगायतका नेता र पूर्णसिंह ठाकुर, जी.बी.याकथुम्वा लगायत मुक्तिसेनाका कमाण्डहरु सवार अरु दुई वटा जहाज पनि गौचरण हवाई मैदानमा ओर्लिए । ‘नेपाली कांग्रेसका नेताहरु हवाई जहाजवाट गौचर विमानघाटमा ओर्लदा उनीहरुको भव्य स्वागत भयो । वीर विश्वेश्वर जिन्दावाद को नाराले आकाश गुन्जियो ।’
‘क्रान्तिका नायक थिए, पैतिस छत्तिस वर्षका बीपी । उनी अलि चञ्चल पनि थिए । क्रान्ति स्वभाव पनि चञ्चल हुन्छ । त्यो बोलको ब्रिटिस अर्काइभमा सुरक्षित दस्तावेजमा वेलायति दुतावासले बीपीको वारेमा गरेको रिपोट यस्तो छ ‘यो मान्छे यति चञ्चल र तीक्ष्ण बुद्धिको छ, यो राजनीतिमा बस्यो भने खलबल गर्छ, यसलाई पढ्नलाई छात्रवृत्तिमा बोलाऊ । बीपी स्वदेश आएको भोलीपल्ट फागुन ४ गते राजा स्वदेश फर्किदै थिए । त्यति वेला त्रिचन्द्र क्याम्पसमा आईएससी पढ्दै गरेका इञ्जिनीयर शंकरनाथ रिमालले भनेका छन् ‘डकोटा जहाजबाट त्रिभुवन ओर्लिए पछि मोहनशमशेरले स्वागत गरे । हामी विद्यार्थीलाई राजाको स्वागत गर्न पहिलो लहरमा राखिएको थियो । मोहनशमशेरले हाम्रो अगाडीवाट राजालाई लिएर आउदा हामीले नारा लगायौ –त्रिभुवन जिन्दावाद, मोहनशमशेर मुर्दावाद ।’
देशद्रोहीको आरोपमा राजगद्दीबाट निस्काशित त्रिभुवन पुन राजाका रुपमा स्थापित भए । विश्व इतिहासमा यस्तो घटना दुर्लभै हुन्छ । 


अनी २००७ साल फागुन ६ गते शनिवारका दिन श्री ३ महाराज मोहन शमशेरले ‘तत्कालीन राजा सुरेन्द्रवाट आफ्ना पूर्खा जंगवहादुर राणा शासन सत्ता सञ्चालन गर्न कार्यकारी अधिकार दिइएको पञ्जापत्र राजा त्रिभुवनलाई नारायणहिटी दरवारमै गएर फिर्ता गरे (गौतम्, २०५५ ः ४८६)।’ राजाको नाममा राणाले शासन गरेको १०४ वर्ष पुरा भएको थियो । निर्णय राणा प्रधानमन्त्री गर्थे । राजाको लालमोहर लगाए पछि मात्र त्यो सदर हुन्थ्यो । अन्तिम राणा प्रधानमन्त्री मोहनशमेरले सिंहदरवारमा रहेको लालपेटी (बाकसभित्र पञ्जापत्र र लालमोहर थियो) को सा“चो र तीन चा“द नारायणहिटीमा बुझाए पछि विधिवत रुपमा राणाको अधिकार कटौती भयो । राणा प्रधानमन्त्रीहरुको निवास सिंहदरवार नेपाल सरकारको सचिवालयका रुपमा रहने घोषणा गरियो । 
२००७ साल फागुन ७ गते राजावाट राणा शाहीको अन्त्य र प्रजातन्त्र स्थापनाको घोषणा हुदै थियो । नेपालकको इतिहासमा पहिलो पटक सत्ता हस्तान्तरणका लागि आयोजित समारोहमा  राणा र कांग्रेसका तर्फवाट पा“च पा“च सदस्यलाई समावेश गरी मन्त्रीमण्डल गठनको तयारी भैरहेको थियो । त्यस अघिका प्रधानमन्त्रीहरु अकालमा पारिएका थिए । वा धपाइएका । तर क्रान्ति पछिको अन्तरिम सरकारमा सहमति वमोजिम मोहनशमशेर प्रधानमन्त्री भए । कांग्रेसको नेतृत्व गर्दै गृहमन्त्री बीपी दोस्रो वरियतामा रहने तयभयो ।
राजज्यौतिषले तय गरेको साइतमा सपथको औपचारिक समारोह प्रारम्भ भयो । पुरानो प्रथा तोडिएर मुलुक नया युगमा प्रवेश गर्दै थियो । राजालाई सलामी दिए पछि प्रधानमन्त्रीलाई दिइयो । श्री ३ का रुपमा मोहनशमशेरको त्यो अन्तिम सलामी थियो । अनी राजा त्रिभुवनले ‘आफ्ना जिजुबुबा श्री ५ सुरेन्द्रका तर्फबाट मुलुकको शासनभार श्री ३ जंगवहादुर राणाको परिवारलाई दिइएको अधिकार फिर्ता लिएको घोषणा गरे । अनी अव उप्रान्त जनताले निर्वाचित गरेको एक बैधानीक सभाले तर्जुमा गरेको गणतन्त्रात्मक विधान अनुसार मुलुकको शासन सञ्चालन हुने घोषणा गरे ।’
राजाको घोषणा पत्रमा लालमोहर लगाउने प्रकृया पुरा गरियो । अनी उनले प्रधानमन्त्री मोहन शमशेरलाई सपथ गराए । प्रधानमन्त्री पदको सपथ लिने उनी मुलुककै पहिलो प्रधानमन्त्री वने । संसदीय व्यवस्था भएका मुलुकमा राष्ट्राध्यक्षले प्रधानमन्त्री र प्रधानमन्त्रीले मन्त्रीहरुलाई सपथ गराउने चलन छ । तर कांग्रेसले जसका विरुद्व क्रान्ति गरेको थियो मन्त्रीहरुले उनैसंग सपथ लिन नपरोस् भन्नका लागि राजासंग अलग अलग सपथ लिने व्यवस्था पहिल्यै मिलाइएको थियो । सधै कुर्ता सुरुवाल र सेरवानी लगाउने बीपी पहिलो पटक दौरा सुरुवालमा सजिएका थिए । आफ्नो नाम वोलाइए पछि दुई हात जोडेर टाउको निहुराउदै उनले राजालाई नमस्कार गरे । अनी सपथ लिए । 
अव पालो आयो दरवारको तौर तरिका वुझेका सुवर्णको । उनले त झन आधा शरिर झुकाएर राजाको दर्शन गरे । बीपीले राजा सामु टाउको झुकाएको समेत मन नपराएका गणेशमानलाई सुवर्णले आधार शरिर झुकाएको देखे पछि त झन कांग्रेसको इज्जतै फाले भन्ने पर्‍यो । त्यसैले आफ्नो पालामा उनी शिर र शरिर झुकिहाल्ला की भनेर वढी नै सचेत थिए । राजा सामु टाउको निहुराउदा कांग्रेस र क्रान्तिको शिर झुक्छ भन्ने वुझाई उनको थियो ।गणेशमानले ठाडै दुई हात जोडेर नमस्कार गरे । अनी राजासंग सपथ लिए । 
यसरी राणा शाहीको अन्त्य भएर मुलुक नयाँ युगमा प्रवेश गर्‍यो । 




प्रतिक्रिया


  1. сваты 7 1 серия смотреть

    coursework king's college coursework on resume example buy coursework online <a href="https://coursework-expert.com/">coursework sample</a>

    coursework computer science coursework format coursework in marketing <a href='https://mycourseworkhelp.net/'>coursework handbook</a>

    coursework and thesis buy coursework online coursework common app <a href="https://buycoursework.org/">coursework only degree</a>

    qmul coursework extension coursework in marketing coursework writing help <A HREF="https://brainycoursework.com/">coursework utd</A>

    пойти

    самобичевание

    салом

    утилитарный

    лицемер

    шаболда

    лох

    шмара

    эксклюзив

    считать

    quite

    damn

    youtubefpv.ru

    IranNews.ru

    newsukraine.ru

    mb588.ru

    mymoda24.ru

    bb-mail.ru

    mol-centr.ru

    заява арестовича

    3o9cpydyue4s8.ru

    kin0shki.ru

    олексій арестович освіта

    histos.ru

    pain-music.ru

    image фильм озарение с богданом ступкой смотреть онлайн бесплатно в хорошем качестве на русском языке

    фильм озарение с богданом ступкой смотреть онлайн бесплатно в хорошем качестве на русском языке

    image отчаянные домохозяйки смотреть онлайн

    отчаянные домохозяйки смотреть онлайн

    where can i find someone to write my college paper online paper writing service write my papers discount code <A HREF='https://writemypaperquick.com/'>writemypaperquick.com</A>

    pay people to write papers i will pay you to write my paper write my paper cheap <a href="https://researchpaperswriting.org/">paper writing services online</a>

    custom college papers best write my paper website website that will write a paper for you <a href="https://paperwritinghq.com/">paper writing website</a>

    image смотреть онлайн музыка видео фильмы сериалы

    смотреть онлайн музыка видео фильмы сериалы

    image Черничный хутор видео сегодня 2021 последнее

    Черничный хутор видео сегодня 2021 последнее

    Лучшие психологи Москвы

    custom papers for college write my thesis paper write my biology paper <a href="https://essaybuypaper.com/">help in writing paper</a>

    ghost writer for college papers best paper writing service reviews can you write my paper for me <a href=https://papercranewritingservices.com/>will someone write my paper for me</a>

    Смотреть

    wwwi.odnoklassniki-film.ru

    image Sahilde Türk Gizli Sikişler HD Porno İzle Sikiş Videoları

    Kadir Murat Sözübir 19 yaşındayken travesti olmayı seçti. Adını Aslı Başak olarak değiştirdi. 10 yıl kadın görünümüyle yaşadıktan sonra eski.

    custom written college papers write my college paper for me buy custom papers online <a href="https://cheapcustompaper.org/">https://cheapcustompaper.org/</a>

    site

    write my paper cheap purchase college papers help me with my paper <a href="https://top100custompapernapkins.com/">best paper writing services</a>

    image Игра на выживание 2 сезон 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 серия все серии смотреть онлайн в хорошем качестве

    Игра на выживание 2 сезон 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 серия все серии смотреть онлайн в хорошем качестве Игра На Выживание 2 Сезон Смотреть Онлайн

    Дом дракона Дом Дракона

    image Быстрее пули (2022) смотреть онлайн бесплатно

    Быстрее пули (2022) смотреть онлайн бесплатно Смотреть Онлайн Фильм Быстрее Пули В Хорошем Качестве HD И Совершенно Бесплатно

    jackpot magic slots blog fre slots vegas slots free casino <a href=https://onlinecasinohero.com/best-penny-slots-to-play>princess bride slots</a>