प्रधानमन्त्री आफै हारेको एउटा चुनाव

image

अधिकारीले लेखकलाई सुनाए – ‘‘म बोली भ्याएकै थिइन, योगप्रसादजीले भन्नथाले – हेर्नुस् किसुनजी ४० हजार मत मेरो खल्तीमा छ । अब त्यसमाथिको भोटका लागि मात्र उहाँहरुको प्रयत्न सुरु हुन्छ । गृहमन्त्रीको कुरा सुनेर प्रधानमन्त्री मज्जाले हाँसे । अधिकारीले लेखकलाई सुनाए – ‘‘के बुझेर हाँस्नुभयो थाहा भएन । वाह ! चालीस हजार भोट भन्नुभयो । अनि योगप्रसादजी भन्न थाले ‘अरे किसुनजी जब भगवान देता है तो छप्पर फाड्के देता है । तपाईलाई अहिले हराउने को छ ?’’

तीन दशकअघिको कुरा हो । तीस वर्षे पञ्चायती व्यवस्थाको अन्त्यलगत्तै नेपाली कांग्रेसका कार्यवाहक सभापति कृष्णप्रसाद भट्टराईको अध्यक्षतामा शक्तिशाली अन्तरिम सरकार बनेको थियो । व्यवस्थापिकाको समेत अधिकार पाएको अन्तरिम मन्त्रिपरिषद्लाई संंविधान निर्माण गरी संसदीय चुनाव गराउने कार्यादेश थियो । विसं २०४७ सालको कात्तिकमा संविधान जारी गरेर सरकारले २०४८ वैसाख २९ गते एकै चरणमा मतदान हुनेगरी चुनावको मिति तय ग¥यो । चुनावी वातावरण ह्वात्तै चर्केेका बेला जनआन्दोलनका सहयात्री कांग्रेस र नेपाल कमयुनिस्ट पार्टी (एमाले) बीचको  प्रतिस्पर्धा चरममा पुगेको थियो । 
विसं २०१५ पछि मुलुकमा पहिलो पटक संसदीय निर्वाचन भइरहेकाले जनता पनि उत्साहित थिए । तर, प्रधानमन्त्री भट्टराई र एमाले महासचिव मदनकुमार भण्डारीबीचको प्रतिस्पर्धाका कारण नेपालीको सर्वाधिक चासो थियो – काठमाडौं क्षेत्र नं १ मा । 


त्यो चुनावमा प्रधानमन्त्री भट्टराईले गृहमन्त्री योगप्रसाद उपाध्याय चुनावी अभियानको सारथि बनाएका थिए भने अधिवक्ता श्रीहरी अर्याल थिए सहसंयोजक । 
संयोजक उपाध्याय भए पनि चुनाव परिचालन र रिपोर्टिङको सबै काम अर्यालकै जिम्मामा थियो । यसबीच बाबुको निधन भएकाले अर्याल काजक्रियातिर लागे । अनि प्रधानमन्त्री भट्टराईले अधिवक्ता राधेश्याम अधिकारीलाई भने – ‘‘मलाई नेपालभर घुम्नुपर्छ । त्यसैले श्रीहरीजीले गरेको काम अब तपाईँ हेर्नुस् ।’’
सांसद अधिकारीले लेखकलाई सुनाए – ‘‘मैले तत्काल पत्रकार किशोर नेपाललाई भने तपाईँ आफ्नो टिम लिएर घुम्नुस् । कुन बुथमा किसुनजीको के अवस्था छ, रिपोर्टिङ गरिदिनुस् ।’’

पूरै क्षेत्र घुमेपछि नेपालले रिपोर्ट गरे – ‘‘तीस हजार मत नल्याउँदासम्म किसुनजीले जित्ने सुनिश्चित हुँदैन । हामीले जति बुझ्दा पनि उहाँको मत चौबीस पच्चिस हजारभन्दा माथि जान सकिरहेको छैन । किसुनजी एकदमै धरमरमा हुनुहुन्छ । हार्न सक्नुहुन्छ । ’’

चुनाव हुन चार दिन बाँकी रहँदा २०४८ वैशाख २५ गते बिहान अधिकारी सरासर बालुवाटार पुगे । त्यति बेला प्रधानमन्त्री भट्टराई बेडरुममै गृहमन्त्रीसँग कुरा गर्दै थिए । अधिकारीले रिपोर्ट गरे – ‘‘किसुनजी हाम्रो भोट ३० हजार नभईकन जित सुनिश्चित हुँदैन । अहिलेसम्म जति गर्दा पनि २५ हजारभन्दा माथि गइरहेको छैन । थप मेहनत गर्नुपर्छ भन्ने रिपोर्ट मैले पाएको छु ।’’

त्यो क्षण स्मरण गर्दै अधिकारीले लेखकलाई सुनाए – ‘‘म बोली भ्याएकै थिइन, योगप्रसादजीले भन्नथाले – हेर्नुस् किसुनजी ४० हजार मत मेरो खल्तीमा छ । अब त्यसमाथिको भोटका लागि मात्र उहाँहरुको प्रयत्न सुरु हुन्छ ।

गृहमन्त्रीको कुरा सुनेर प्रधानमन्त्री मज्जाले हाँसे । अधिकारीले लेखकलाई सुनाए – ‘‘के बुझेर हाँस्नुभयो थाहा भएन । वाह ! चालीस हजार भोट भन्नुभयो । अनि योगप्रसादजी भन्न थाले ‘अरे किसुनजी जब भगवान देता है तो छप्पर फाड्के देता है । तपाईलाई अहिले हराउने को छ ?’’ 

निर्वाचन परिचालन समितिका संयोजक गृहमन्त्री स्वयं बोलिसकेपछि अधिकारी मौन भए । मनमनै लाग्यो – सामान्य साथी गुहारेको त हो नि मैले । गृहमन्त्री बलियो सूचना भएर नै बोले होलान् नी । तै पनि मन चिसै थियो । एक कप चिया खाएर उनी बाहिरिए । 

चुनावी अभियान जारी रहँदा एमाले नेताहरुले काठमाडौं – १ मा प्रधानमन्त्री भट्टराईविरुद्व महासचिव भण्डारीको उमेदवारी फिर्ता लिने र त्यसका लागि कांग्रेसले सुनसरीमा एमाले अध्यक्ष मनमोहन अधिकारीलाई छोडिदिनु पर्ने प्रस्ताव ल्याएका थिए । पूर्वप्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपालले ‘किसुनजी’ नामक सन्त नेता कृष्णप्रसाद भट्टराई प्रतिष्ठानले प्रकाशित गरेको पुस्तिकामा लेखेका छन् – ‘‘त्यो प्रस्ताव हामीले अन्तरिम सरकारका मन्त्री मथुराप्रसाद श्रेष्ठको घरमा मदन भण्डारी, कृष्णप्रसाद भट्टराई, म र प्रकाश काफ्ले भएर राखेका थियौँ ।’’ 

भट्टराई गृहमन्त्रीको रिपोर्टमा ढुक्क थिए । मतदानको अघिल्लो दिन वैशाख २८ गते बिहानै बालुवाटार पुगेका राधेश्याम अधिकारीले प्रधानमन्त्री भट्टराईलाई सोधेका थिए – ‘‘किसुनजी जितेर प्रधानमन्त्री हुनुभयो भने भविष्यमा के के गर्नुहुन्छ ?’’ 

हँसिलो मुद्रामा रहेका भट्टराईले अधिकारीलाई बेडरुममै लिएर गए । तकिया देखाउँदै भने – ‘‘हेर्नुस् यो तकियामुनि नेपालका सबै समस्या थिचेर म सुत्छु । तपाईलाई थाहा छ ? अनिमात्र मलाई पुरा निद्रा लाग्छ । नेपालमा यति धेरै समस्या छन् कि तपाई कल्पना गर्न समेत सक्नुहुन्न । तर, मेरो लक्ष्य चाहिँ देशका ७५ वटै जिल्लामा सडक र बत्ती पुर्‍याउने छ । त्यति काम सरकारको हो । बाँकी जनता आफैँले गर्छन् ।’’  

वैशाख २९ गते । चुनाव हुने दिन । चुनाव परिचालन कमिटीका सहसंयोजक अधिकारीले भने – ‘किसुनजी मत हालेपछि तपाइँले सबै बुथमा पुगेर मतदातालाई हात हल्लाई दिनुभयो भने पनि राम्रो सन्देश जान्छ । भेट्नै पाएनौ भन्ने धेरैको गुनासो छ ।’’ 

प्रधानमन्त्रीले भने – ‘‘हैन राधेश्यामजी तपाई जानुस् । बरु मतदान गरेपछि म तपाइँलाई चाबहिलसम्म लगेर छोडिदिन्छु । जानु । इट डज नट लुक नाइस् (म गएको राम्रो देखिन्न म जान्न’ ।’’

प्रधानमन्त्रीकै मोटरमा अधिकारी मीनभवनसम्म पुगे । त्यहीँ भट्टराईले मत खसाले । मतदातातिर फर्किएर ‘भी’ सेपमा औँला देखाए । बीबीसीका पत्रकार मार्क टलीलाई अन्तवार्ता दिँदै भने – ‘हामी ‘थम्पिङ मेजरिटी’ ल्याएर जित्छौँ ।’’ अनि रत्नराज्य स्कूल बानेश्वर, मित्रपार्क हुदै चावहिल पुगेपछि भट्टराई बालुवाटारतिर लागे । 
मतदान अवधिमा कांग्रेसी उत्साहित थिए । चुनाव सकियो, गाउँबाट काउन्टिङ सुरु हुँदा प्रधानमन्त्री हारिरहेका थिए । कांग्रेसीहरु चाहिँ बानेश्वरको गणना त सरु होस्, जिती हाल्नुहुन्छ नि भन्दै ढुक्क थिए । 

गणना अन्तिम चरणतिर आइपुग्दा प्रधानमन्त्री हार्ने करिब करिब निश्चित भइसकेको थियो । गणनास्थल राष्ट्रियसभा गृह पुगेका कांग्रेसी सबै निराश देखिए । भट्टराईलाई जिताउन हरतरहले सक्रिय हुनेमध्येका एक भरतशमशेर राणा पनि त्यहीँ थिए । विसं २०१५ सालको संसद्मा विपक्षी दलका नेता राणाले २०१७ सालको ‘कु’पछि आफ्नो दल राष्ट्रिय गोर्खा परिषद्लाई कांग्रेसमा विलय गराएका थिए । पञ्चायती व्यवस्थाविरुद्व (२०१८ र २०२९) मा भएको सशस्त्र क्रान्तिमा हतियार किन्नेदेखि कमाण्ड सञ्चालनको भूमिका उनले निवार्ह गरे । 

राणाले अधिकारीसँग भने – ‘‘किसुनजी हार्ने हुनुभयो । बमसम पड्काएर भए पनि भाँडभैलो पार्नू पर्छ ।’’ राणाको कुरा सुनेर अधिकारी तर्सिए । उनले भने – ‘‘म यो पक्षमा छैन । हामी देशभर जितिरहेका छाैँ । राम्रो रिजल्ट आइरहेको छ ।’’ त्यसपछि राणा मतगणना स्थल राष्ट्रियसभा गृहवाट बाहिरिए । 

क्षणभरमै परिणाम घोषणा भइहाल्यो । एमाले महासचिव मदनकुमार भण्डारी (२७ हजार ३७२) संग प्रधानमन्त्री भट्टराई (२६ हजार ६२१) ७५१ मतको अन्तरमा पराजित भए ।  कार्यवाहक सभापति तथा प्रधानमन्त्री भट्टराईको पराजयले बहुमत स्थान जिते पनि कांग्रेसजनका लागि चुनाव खल्लो भयो ।

नित्य गीता पाठ गर्ने भट्टराई ‘कर्म गर फलको आशा नगर’ भन्ने त्यसको सारबाट दीक्षित थिए । चुनाव हार्नु उनका लागि नयाँ घटना थिएन । त्यसअघि २०१५ सालमा पनि उनी पराजित भएका थिए । 

अन्तिम परिणाम घोषणा भएपछि सहसंयोजक अधिकारी निराश मुद्रामा बालुवाटारतिर लागे । चुनावमा खटिएका कार्यकर्ताको मनोबल बढाउँदै भट्टराईले भने – ‘‘केही छैन चुनावमा हारजित त हुन्छ ।’’ त्यति बेला चालीस हजार मत मेरो पकेटमा छ भन्ने गृहमन्त्री सानो मुख लगाएर छेउमा बसिरहेका थिए । 

प्रधानमन्त्री आफैँ पराजित भएको घटना सबैका लागि अप्रत्याशित थियो । तत्कालीन प्रमुख निर्वाचन आयुक्त सूर्यप्रसाद श्रेष्ठले लेखकलाई सुनाए – ‘गणनामा म आफैँ रातभर गएर बसेको पनि थिए । किसुनजीको हारले मलाई पनि ‘सक’ भयो । प्रधानमन्त्री नै हारेपछि सक हुनु स्वाभाविकै हो । पछि म उहाँलाई भेट्न गएँ । आफू हारेको कुरालाई एकदमै सहजरुपमा लिनुभयो । म हारेँ सूर्यप्रसादजी केही छैन भन्नुभयो । चुनाव हो हारजित हुन्छ । के फरक पर्‍यो ? प्रधानमन्त्री आफैँ हार्ने चुनाव कति निष्पक्ष भएछ भन्नुभयो ।’’ भट्टराई हारेपछि चुनाव अनुगमनमा खटिएका एक कर्मचारी ‘हार्ट एट्याक’ भएर मरे ।’’ 

पराजयबाट भट्टराईभन्दा उनका कार्यकर्ता र शुभचिन्तक बढी दुखी भए । तीमध्येका एक पूर्वमन्त्री राजेन्द्र खरेलले लेखकलाई सुनाए – ‘‘कल्पनै थिएन, किसुनजीले हार्नुहुन्छ भन्ने । जुन दिन हार्नुभयो, जीवनमा पहिलोपटक त्यति धेरै रोए, अनी बेस्सरी रक्सी पिएँ । पाँच सात दिन पिएरै बसेँ । अनिमात्र किसुनजी कहाँ गए । बडो चिन्ता मानेर बस्नु भएको रहेछ । आफ्नो नियतिलाई दोष दिनु भयो ।’’

भट्टराईको पराजय बारे बीबीसीका पत्रकार मार्क टलीले लेखेको प्रसंग ‘किसुनजी’ पुस्तकमा पत्रकार विजयकुमारले उल्लेख गरेका छन् । टलीले लेखेका थिए – ‘‘मलाई राम्ररी थाहा छ । एक पत्रकारका रुपमा मैले पक्ष र विपक्षमा भेदभाव गर्नु हुँदैन । तर म यो स्वीकार नगरी बस्न सक्दिन कृष्णप्रसाद भट्टराईको पराजयले मलाई उदास बनाएको छ । मेरो नजरमा उनी दक्षिण एसियाका एक असाधारण नेता हुन् ।’’




प्रतिक्रिया


  1. commande cialis 20 <a href=https://iverstromectol.com/>ivermectin for humans</a>

    buy anastrozole online cheap <a href="https://clarithromycins.com/">purchase clarithromycin online cheap</a> cialis mail order us

    Zithromax Tab <a href=http://iverstromectol.com/>generic stromectol</a>

    buy indomethacin 50mg online cheap <a href="https://terbinafines.com/">purchase lamisil</a> order amoxicillin 500mg for sale

    tadalafil 20mg price <a href="https://buytadacips.com/">purchase tadalafil online</a> voltaren 50mg ca

    order tadalafil online <a href="https://tadalisus.com/">buy tadalafil 10mg without prescription</a> buy generic voltaren 50mg

    ivermectin 1 cream 45gm <a href="https://prazosinxl.com/">oral prazosin 1mg</a> generic tretinoin gel

    cost viagra <a href="https://rtsildenafil.com/">viagra pills 150mg</a> cialis 20mg us

    order ceftin generic <a href="https://methocarbamolc.com/">methocarbamol tablet</a> buy cialis 5mg without prescription

    clindamycin tablet <a href="https://clindamycinln.com/">clindamycin generic</a> rhinocort pills

    flagyl 200mg without prescription <a href="https://flaglp.com/">brand metronidazole 400mg</a> oral glucophage 1000mg

    order zithromax 250mg sale <a href="https://prednisolonel.com/">prednisolone 10mg without prescription</a> generic metformin

    buy cialis 10mg pills <a href="https://tadalafedpill.com/">cialis 10mg usa</a> viagra 100mg ca

    order fluconazole 100mg online <a href="https://diflucansx.com/">fluconazole without prescription</a> sildenafil online

    order ondansetron 4mg <a href="https://zofrapl.com/">order ondansetron for sale</a> order propecia 5mg sale

    purchase zantac pills <a href="https://zantasp.com/">ranitidine usa</a> buy flomax 0.4mg for sale

    buy cialis 40mg pill <a href="https://sumatriptanl.com/">order imitrex generic</a> dutasteride pill

    nexium buy online <a href="https://esomeprazolep.com/">nexium 20mg oral</a> tadalafil 20mg

    sildenafil 25mg <a href="https://losartanp.com/">losartan 25mg ca</a> losartan generic

    Viagro Pills <a href=https://buycialikonline.com>cialis pills</a> The exact mechanism of this interaction remains unclear however it is hypothesized that nitric oxide synthase isoenzymes are structurally similar to cytochrome P CYP.

    accutane cost <a href="https://accutpls.com/">accutane online</a> sildenafil 100mg cheap

    sildenafil online <a href="https://edspill.com/">generic ed drugs</a> deltasone 10mg drug

    methotrexate 10mg us <a href="https://warfariny.com/">coumadin oral</a> buy metoclopramide 10mg without prescription

    buy cyclobenzaprine online cheap <a href="https://ketorolacbuy.com/">brand toradol 10mg</a> generic plavix 150mg

    buy zetia 10mg generic <a href="https://tetracyclinbuy.com/">tetracycline 500mg pill</a> purchase domperidone generic

    cost viagra 100mg <a href="https://edsildenp.com/">brand name viagra</a> cialis 40mg oral

    buy dapoxetine 30mg online cheap <a href="https://diltiazemns.com/">purchase diltiazem generic</a> zyloprim 100mg price

    online assignment help <a href="https://pregabalp.com/">lyrica 75mg sale</a> order clarinex online

    cheap prilosec 10mg <a href="https://omeprazolef.com/">omeprazole 20mg ca</a> methylprednisolone 8mg over the counter

    buy baricitinib 2mg online - <a href="https://lisinoprilf.com/">lisinopril 5mg pill</a> lisinopril 5mg oral

    plaquenil sale - <a href="https://tadalaficial.com/">oral cialis</a> cenforce buy online

    neurontin us - <a href="https://gnlasik.com/">buy furosemide 40mg pills</a> ivermectin 3 mg dose

    buy prednisone 20mg pills - <a href="https://damoxicillin.com/">generic amoxicillin 1000mg</a> buy prednisolone tablets

    pills erectile dysfunction - <a href="https://edpillsfsale.com/">buy erectile dysfunction medicine</a> original viagra 100mg rezeptfrei sicher kaufen

    fildena 50mg tablet - <a href="https://cefuroximel.com/">ceftin pills</a> sildenafil for men

    order flagyl 400mg without prescription - <a href="https://cephalexinl.com/">cephalexin 250mg pills</a> cephalexin 500mg tablet

    order finasteride 5mg pills - <a href="https://ciprofloxacind.com/">cipro 1000mg brand</a> cipro usa

    buy ondansetron 4mg pills - <a href="https://valacyclovirs.com/">brand valtrex 500mg</a> buy valtrex 500mg sale

    pfizer cialis - <a href="https://celecoxibr.com/">buy generic celecoxib 100mg</a> buy tamsulosin sale

    order levofloxacin 250mg online cheap - <a href="https://dutasterider.com/">order avodart 0.5mg without prescription</a> order tadalafil pills

    buy losartan 50mg without prescription - <a href="https://topamaxn.com/">buy topiramate 200mg generic</a> purchase promethazine

    buy clopidogrel for sale - <a href="https://twarfarin.com/">order coumadin 5mg generic</a> buy metoclopramide online cheap

    buy cyclobenzaprine generic - <a href="https://rketorolac.com/">buy ketorolac</a> propranolol over the counter

    buy accutane 20mg - <a href="https://risotretinoin.com/">isotretinoin oral</a> buy tetracycline 250mg without prescription

    cheap modafinil 100mg - <a href="https://rbudesonide.com/">buy budesonide online cheap</a> budesonide over the counter

    buy sildenafil 50mg for sale - <a href="https://rsildenafilr.com/">sildenafil mail order</a> tadalafil 5mg without prescription

    order cenforce 100mg pills - <a href="https://stromectolir.com/">stromectol drug</a> buy motilium 10mg

    lasix 100mg cheap - <a href="https://acyclovirzvx.store/">buy acyclovir 800mg online</a> order doxycycline 100mg without prescription

    diltiazem price - <a href="https://prednisolones.com/">prednisolone 20mg over the counter</a> cheap neurontin sale

    order prednisone for sale - <a href="https://prednisoneix.com/">prednisone 20mg pills</a> cheap amoxil

    desloratadine generic - <a href="https://clarinexgx.com/">clarinex 5mg generic</a> order aristocort generic

    order clomid pills - <a href="https://zyrtecgx.com/">buy cetirizine 10mg without prescription</a> order cetirizine for sale

    how much is ivermectin - <a href="https://stromecstp.com/">buy ivermectin 12mg online</a> stromectol price

    tadalafil tablet - <a href="https://tadalafirp.com/">purchase tadalafil</a> sildenafil 150mg

    buy metoprolol 100mg without prescription - <a href="https://tadalafilpfl.com/">tadalafil canada</a> buy cialis 10mg pill

    amlodipine 10mg pills - <a href="https://lisinoprilpl.com/">lisinopril 10mg generic</a> order prilosec 20mg pill

    metformin 1000mg drug - <a href="https://atorvastatinp.com/">buy atorvastatin 40mg online cheap</a> buy atorvastatin online cheap

    order baricitinib 4mg pill - <a href="https://dapoxetinepl.com/">priligy 30mg usa</a> priligy over the counter

    azithromycin over the counter - <a href="https://furosemidelas.com/">purchase furosemide</a> methylprednisolone 4 mg tablet

    ivermectin 12 mg pills - <a href="https://ivermectols.com/">ivermectin 3mg tablets for humans</a> zithromax price

    buy tadalafil 40mg for sale - <a href="https://ctadalapls.com/">buy tadalafil sale</a> tadalafil 40mg oral

    order amoxil 250mg - <a href="https://amoxillixp.com/">amoxicillin 1000mg uk</a> purchase viagra without prescription

    buy prednisone 20mg pills - <a href="https://accutanexp.com/">buy isotretinoin 40mg generic</a> accutane 10mg without prescription

    online casino real money usa - <a href="https://prednisonexp.com/">prednisone usa</a> order prednisone 5mg generic

    cheap generic tadalafil - <a href="https://ivermectixs.com/">ivermectin 6mg tablets</a> buy erectile dysfunction medication

    buy tadalafil 40mg for sale - <a href="https://tadalafix.com/">order generic cialis 20mg</a> ivermectin 6 mg stromectol

    purchase viagra online - <a href="https://ranitidinex.com/">order ranitidine</a> buy zantac 150mg generic

    bimatoprost for sale - <a href="https://careprostx.com/">purchase bimatoprost pills</a> order desyrel 50mg generic

    buy budesonide sale - <a href="https://budesonidex.com/">buy budesonide sale</a> ceftin pills

    sildenafil 100mg tablet - <a href="https://fildenax.com/">buy sildenafil 50mg online</a> disulfiram 250mg generic

    buy cephalexin 250mg without prescription - <a href="https://erythromycinx.com/">erythromycin uk</a> order erythromycin 500mg for sale

    ivermectin lice oral - <a href="https://ivermectxp.com/">buy ivermectin for humans</a> generic ivermectin for humans

    cost hydroxychloroquine - <a href="https://plaquenx.com/">order plaquenil 400mg generic</a> buy generic plaquenil 400mg

    purchase cialis pills - <a href="https://gntadalafi.com/">tadalafil otc</a> usa cialis sales

प्रतिक्रिया दिनुहोस्

तपाइँको ई-मेल गोप्य राखिनेछ ।