प्रथम महिला मन्त्री द्वारिकादेवीको सम्झना कवितामा

image

२०१६ साल जेठ १३ गते आजकै दिन नेपाली इतिहासमा पहिलो पटक जननिर्वाचित सरकार वन्यो । जसमा पहिलो पटक महिला मन्त्री भइन । बीपी कोइराला नेतृत्वको ११ सदस्यीय मन्त्रीमण्डलमा सरकारमा थारु, मधेरी, गुरुङ, थकाली, राई, लिम्वुको प्रतिनिधित्व थियो । त्यसै गरी भौगोलीक रुपमा पनि पूर्व, पश्चिम, उत्तर, दक्षिणका भूभागको प्रतिनिधित्व थियो । नेपाली इतिहासमा सर्वाधिक समावेशी मन्त्रीमण्डल त्यही हो भनेर इतिहासकारहरुले लेखेका छन् । त्यही मन्त्रीमण्डमा सुदुरपश्चिमवाट निर्वाचित महिला द्वारिकादेवी ठकुरानी मन्त्री भइन । ठकुरानी नेपाल मात्र नभएर दक्षिण एसियामै मन्त्री हुने पहिलो महिला हुन् । उनको सम्झनामा पूर्व मन्त्री भक्तवहादुर बलायरले लेखेको कविता । 

१) यसपाली बैतडी गएँ द्वारिकाको जिल्ला ।
  दशरथ जन्मेको थलो लोकतान्त्रिक किल्ला ।। 
२) मेलौली देवीको भूमि द्वारिकाको गाउँ ।
   सबैले गौरवले लिन्छन् द्वारिकाको नाउँ ।। 
३) राणा फाल्न बन्दूक वोक्ने, यही ठाउँकी महिला ।
   द्वारिका महिला मन्त्री नेपालकै पहिला ।। 
४) उन्नाइस सय बहत्तर कार्तिक बाह्रतिर । 
    दान्कोट गर्खामा जन्मिन् राखिन् ठाडो शिर ।।

५) डोटी दान्कोट जैैनोलीमा जन्मेर बढेकी । 
   शिक्षा ज्ञान गुरु राखी घरैमा पढेकी ।। 
६) राधादेवी पन्त माता बामदेव पिता । 
   घरैमा अध्ययन गरिन् महाभारत गीता ।।
७) शिवराज पन्तकी दिदी ब्राहमणको कुल ।
   डोटीको गौरव बन्यो सुगन्धित फूल ।। 
८) डोटी गौंडा सिलगढी पाल्पापछि अर्को । 
    राणाका जर्नेल बस्थे धाक रवाफ चर्को ।। 
९) नौ जिल्लाको केन्द्र डोटी प्रशासनिक किल्ला । 
    अदालत प्रशासनिक कार्य डोटी जिल्ला ।। 
१०) उद्धव चन्द प्रशासनिक कामले डोटी आउँथे । 
     वामदेव पन्तका घर बस्ने बास पाउँथ्ये ।। 
११) उद्धव द्वारिकाबीच चिनाजानी बढ्यो । 
     भावना दुवैको मिल्यो मायाप्रीति गड्यो ।। 
१२) प्रणयसूत्रमा बाँधिन् बयानब्बे सालमा । 
     शिक्षाको दीपक बाले राणा शासनकालमा ।।
१३) उद्धव चन्द शिक्षाप्रेमी समाजसेवी थिए । 
    द्वारिकालाई अघि बढ्न पूर्ण साथ दिए ।। 
१४) दुवै मिली तल्ली स्वराड शिक्षादीप बाले ।
     मणिलेक मा.वि. खोली पढाइ पनि थाले ।। 
१५) तल्ली स्वराड मेलौलीमा शिक्षा ज्योति बाल्यो । 
    दुई हजार चार सालमा हाईस्कूल खोल्यो ।। 
१६) भारत छोडो आन्दोलन भारतमा चक्र्यो । 
    नेपालमा राणाशाहीको निकै मुटु धड्क्यो ।। 
१७) भारतमा नेपालीले पार्टी खोल्न  थाले । 
    नेपाली मन मस्तिष्कमा क्रान्तिज्वाला बाले ।। 
१८) नेपाली कांग्रेसको जन्म भारतमा भयो । 
    नेपालका राणाशाहीमा त्यस्को खवर गयो ।। 
१९) बी पी आए तीन सालमा मुजफ्फरपुर । 
    हतियार जम्मा गर्ने संगठनको सुर ।। 
२०) एन डी प्रकाश साथ लगी बी पी भेट्न गइन् । 
     बी पी को व्यक्तित्वदेखि निकै खुशी भइन् ।। 
२१) काँग्रेसको सदस्यता बी पीबाट लिइन् । 
     क्रान्तिलाई सफल पार्ने पूरा वचन दिइन् ।। 
२२) आवतजावत हुन थाल्यो बी पीको साथमा । 
     राणा फाल्ने कसम खाए माटो लिई हातमा ।। 
२३) नेपालमा चर्कियो क्रान्ति ठाउँ ठाउँ क्रान्ति भयो । 
     डोटी गौडा कब्जा गर्न मुक्ति सेना गयो ।।
२४) सुदूरपश्चिम क्रान्तिलाई द्वारिका सघाउँिथन् । 
     बन्दुक र बन्दोवस्ती रासन पठाउँथिन् ।।
२५) कमान्डर रुप सिंह बजिर सिंह जोशी र्। 
    क्रान्तिकारीलाई दिन्थिन् आफैं बन्दुक खोसी ।। 
२६) सात सालमा उद्वव चन्द बत्तिस दिन जेल । 
     राणाको विरोध गर्दा हात खुट्टामा नेल ।। 
२७) क्रान्तिकारी भीमदत्त रूप सिंह अरू । 
     द्वारिका सघाउने गर्थिन् मुक्तिसेनाहरू ।।
२८) कांग्रेसको आहृावानमा क्रान्ति सफल भयो ।
     सात साल फाल्गुन सात राणा शासन गयो ।। 
२९) राजाले घोषणा गरे फाल्गुन सातमा । 
     संविधान छिट्टै आउँछ जनताको हातमा ।। 
३०) द्वारिका उद्ववको साथ माछापानी थियो । 
    दश सालमा उद्वव चन्द कालले टिपी लियो ।। 
३१) लोग्नेको देहान्त हुँदा ठूलो आघात भयो । 
    गर्भिणी अवस्था थियो बच्चा खेर गयो ।। 
३२) द्वारिका एकली परिन् जिम्मेवारी आयो । 
    चढ्दो जवानी थियो पति कालले खायो ।। 
३३) समाजसेवा राजनीति एक्लैको काँधमा । 
     सम्पूर्ण जीवन सुम्पिन् ईश्वरको हातमा ।। 
३४) देशको कसम खाइन् देश सेवा गर्ने । 
    डटेर सामना गर्ने विध्न वाधा पर्ने ।। 
३५) द्वारिका एकली परिन् हिम्मत हारिनन् । 
    प्रजातन्त्र राष्ट्रसेवा कदापि छाडिनन् ।। 
३६) परिवारले साथ दियो हिम्मत बढायो ।
    परिवारको साथ पाई केही आशा पलायो ।। 
३७) मीनबहादुर चन्द सधैं उनका साथ थिए ।
    प्रत्येक पाइला उन्ले सधैं साथ दिए ।। 
३८) द्वारिका सक्रिय भइन् बी पी भेट्दै गइन् । 
     लोग्नेको शिक्षाको धोको उनी मेट्दै गइन् ।। 
३९) राजनीतिमा उनको नाम चर्चा पाउन थाल्यो । 
     द्वारिकाले महिलामा नयाँ जोश हाल्यो ।। 
४०) चर्चाको शिखरमा पुगिन् बहादुर नारी । 
     संघर्षमा डटिरहिन् विपत्तिलाई फारी ।। 
४१) संविधानसभा चुनाव टार्दा टार्दै गए । 
     महेन्द्रको चालदेखि कांग्रेस चिन्तित भए ।। 
४२) संविधानसभाको मिति जति पर सा-यो ।
    बहुदलको जनतामाथि उल्टा प्रभाव प-यो ।। 
४३) कांग्रेसी विवश भए सत्याग्रह गर्न ।
     या  त चुनाव गराई छोड्न या त आफू मर्न ।।
४४) देशव्यापी सत्याग्रह शुरु हुने  भयो । 
     षड्यन्त्रकारीको अब सातोपुत्लो गयो ।। 
४५) चौध साल बाइस मार्ग सत्याग्रह शुरु । 
     लागे भद्र अवज्ञामा सब काँग्रेसीहरु ।।
४६) अड्डा खाना धर्ना दिने काम ठप्प पारे । 
     महेन्द्रको सातो गयो पूरा शेखी झारे ।। 
४७) डडेल्धुरा, डोटी, अछाम बैतडी र अरु । 
     जिल्ला जिल्ला भेला भए सत्याग्रहीहरु ।। 
४८) देशका सम्पूर्ण जिल्ला सत्याग्रह गरे । 
     गाउँ गाउँबाट जनता उठी सदरमुकाम घेरे ।। 
४९) अवज्ञा आन्दोलनवाट राजामा दबाव । 
     निर्वाचन छिटो गर्न परिग्यो प्रभाव ।। 
५०) अड्डाखाना कार्यकर्ता धर्ना दिई बसे । 
    निर्वाचन गराउन पूरा कम्मर कसे ।। 
५१) बाध्य ग-यो राजालाई घोषणा गरायो । 
     छिट्टै नै चुनाव गर्न राजालाई अह्रायो ।। 
५२) पन्ध्र साल फागुन सात चुनावको तिथि ।
    राजाको धोषणावाट तोकिदिए मिति ।। 
५३) संसदको चुनाव गर्ने संविधानसभा छोडी । 
    सात सालको धोषणाको मूल मर्म तोडी ।। 

५४) राजाले धोषणा ग¥यो उन्नाइस गते माघ । 
    चुनाव संसदको लागि सवै लिन भाग ।। 
५५) चुनाव संसदको लागि धोषणा जो ग-यो । 
    भाग लिने कि वहिस्कार पार्टी संकट प-यो ।। 
५६) भाग लिऊँ त अडान छोड्नु नलिऊँ त दोष । 
    लिने कि वहिष्कार गर्ने पार्टीलाई सोच ।। 
५७) बहिस्कृत हुने आफैं बहिष्कार गरेमा । 
     अडान छोड्नु पर्ने लड्नु नै परेमा ।। 
५८) अन्य पार्टी चुनावको तयारीमा थिए ।
    अन्त्यमा बी पी ले आफ्नो स्वीकृति नै दिए ।। 
५९) पन्ध्र साल फागुन सात चुनाव हुने भयो । 
    प्रतिनिधि छान्ने हक जनतामाथि गयो ।। 
६०) चुनाव प्रचार भयो घुमघाम गरी ।
     कार्यकर्ता घुम्न लागे पूरा देशभरि ।। 
६१) तल्ली स्वराड गाभिनमा डडेल्धुरा आयो  । 
    काँग्रेसको संसदको टिकट द्वारिकाले पायो  ।। 
६२) एक सय नौ क्षेत्र थिए पूरा नेपाल भरि । 
    तल्ली स्वराड छयासट्टि नम्बरमा परि ।। 
६३) कार्यकर्ता सबै खटे रुखमा भोट माग्न । 
    जनताका माझमा जान्थे आफ्ना कुरा राख्न ।। 
६४) जनतामा लहर आयो महिला उम्मेदवार । 
    भोट हाल्न सिकाए सवले वनि जिम्मेवार ।। 
६५) निर्वाचनको दिन जति नजिकमा आउँथे । 
    गाउँघर द्वारिकाको पक्ष नारा लाउँथे ।। 
६६) हातमा रुख चिन्ह खोपी द्वारिकाले सिकाइन् । 
    रुख चिन्ह यस्तो हो भनि आफ्नो हातमा देखाइन् ।। 
६७) जनतामा लहर उल्र्यो नारा घन्कि रन्थ्ये । 
    द्वारिका मत दिन्छौ भनि सवै जनता भन्थ्ये ।। 
६८) पन्ध्र साल फागुन सात निर्वाचन आयो । 
    मतदाताले मत हाल्न वुथमा लाम लाग्यो ।। 
६९) मतदान शुरु भयो लामवद्ध गरि ।
    द्वारिकालाई मत भन्थ्ये सबै वुथ भरि ।। 
७०) उर्लिदो लहर देखि विरोधी डराए । 
     धाँधलि भयो लौ भनि विरोधी कराए ।। 

७१) मेलौलीका वुथमा जनता विहानै लाममा । 
    सवजना तल्लिन थिए मत हाल्ने काममा ।। 
७२) मेलौलीमा अधिकृत देव चन्द थिए । 
    मतदातामा शंका भयो पक्षपात लिए ।। 
७३) निवार्चन अधिकृत देव वहादुर चन्द ।
     सोझा मान्छे देखे भने मत भन्ने अन्त ।। 
७४) मतदान अधिकृत पक्षपाति थिए । 
    खुलम खुला मेलौलीमा अर्को पक्ष लिए ।। 
७५) देव वहादुर चन्द खिन्न उर्लिदो भेल देखि । 
    चुनाव स्थगित गरे उजिर दिए लेखि ।। 
७६) मिन वहादुर चन्द सहित वत्तिस जना थुन्यो । 
    डडेल्धुरा पक्रि लगे धाँधली भो भन्यो ।। 
७७) दोस्रो दिन चुनाव भयो अधिकृत फेरि । 
     जनतामा झन जाँगर चल्यो पैलो दिन हेरी ।। 
७८) शान्तसँग चुनाव भयो लाम वद्ध गरि । 
     पर्वजस्तै उल्लास छायो पूरा स्वराड भरि ।। 
७९) मत पेटिका डडेल्धुरा जिल्ला सदरमुकाम । 
     मतदाता खुशी थिए सकि आफ्नो काम ।। 
८०) पन्ध्र साल फागुन सात देखि चुनाव भयो । 
    सोह्र साल बैशाख एक्काईस सम्म चुनाव रहयो ।। 
८१) चुनाव भयो बैशाखको एक्काईस गते सम्म ।
     काँग्रेसको चौहत्तर सिट मत पायो टन्न ।। 
८२) द्वारिका विजयी भइन् परिणाम आयो । 
     जनताको वहुमत भोट द्वारिकाले पायो ।। 
८३) निवार्चन सकिएर पार्टी नेता चुनी । 
    तीन मैना विति गयो सरकार वन्ला भनि । 
८४) सरकार गठन गर्न निम्तो नै आएन । 
    तीन मैना विति सक्दा संकेत पाएन ।। 
८५) राजाले षड्यन्यन्त्र ग-यो भन्ने शंका प-यो । 
    वाध्य भई महेन्द्रले निमन्त्रणा ग-यो ।। 
८६) दुई हजार सोह्र साल आठ गते जेठ ।
    बी.पीले मुस्किलले पाए राजा सँग भेट ।। 
८७) सरकार गठन गर्न राजाले वोलाए । 
     षड्यन्त्रको जाल वुन्ने दरवारी टोलाय ।। 

८८) पार्टी नेता विशेश्वर प्रधानमन्त्री वने । 
     उप.प्र.म पद राखि सुवर्णलाई चुने ।। 
८९) मन्त्री परिषद पुरा भयो योग्य मन्त्री वने । 
    संसदमा सभामुख के.पी.भट्टराई चुने ।। 
९०) स्वास्थ्य तथा स्थानीय स्वायत्त शासन । 
    द्वारिका देवीले पाइन उपमन्त्री आसन ।। 
९१) पहिलो महिला मन्त्री नेपालकै वनिन । 
    जनताका सुदिन आए द्वारिकाले भनिन ।। 
९२) शिवराज पन्त वनमन्त्री द्वारिकाका भाई । 
     दिदीभाइ मन्त्री भए संसदमा आई ।। 
९३) जनताले चुनेको सरकार पहिलो पटक बन्यो । 
    जनता सुखी देश विकास सरकारले भन्यो ।। 
९४) काँग्रेसको सरकारले कार्य गर्न थाल्यो । 
    गाउँघर डाँडाकाँडा शिक्षा ज्योति बाल्यो ।। 
९५ पाठशाला कलेज खोले सबले पढन पाउने । 
     पर्यटकको संख्या वृद्धि नेपालमा आउने ।। 
९६) त्रि.वि.को स्थापना भयो उच्च शिक्षा पढाई । 
    गरिवले पढ्न पाउने ठालु गए  डराई ।। 
९७) विर्ताको उन्मूलन भयो राजा रजौटाको । 
     जनताको शोषण हुने वडो अनौठोको ।। 
९८) सरकारी संस्था खोल्यो गाउँ विकास योजना । 
     जिल्ला विकास वोर्ड खोली काम थाल्यो रोजना ।। 
९९) राष्ट्रियकरण गरी आर.एन.एसी वन्यो । 
      सदुपयोग बजेटको नेपाल बन्छ भन्यो ।। 
१००) आर.टि.ओ. अन्तर्गत रोडहरु वने । 
      जनतामा हौसला वढी रोडहरु खने ।।
१०१ पूर्व पश्चिम राजमार्गको सर्भेक्षण भयो । 
      कृषकका खेतवारी कूलो नहर गयो ।। 
१०२) कृषि शिक्षा उधोग र यातयात सेवा । 
      विकासको शुरुवात देश दिने टेवा ।। 
१०३) जनताले उछिन्दै गए ठालु ढल्दै गए । 
      आफ्नो नै भविष्यदेखि अरु डर्दै गए ।। 
१०४) त्रि.वि.को स्थापना भयो उच्च शिक्षा पढाई ।
     गरिव बढ्न पाउने ठालु गए डराई ।। 
१०५ प्रतिगामी तत्वलाई छटपटी भयो । 
     सरकारको काम देखि सातो पुत्लो गयो ।। 

१०६) चाहेन राजाले बस्न संविधान भित्र । 
      राणाका पालाका ठालु हुन गए मित्र ।। 
१०७) संवैधानिक राजतन्त्रको सिमाभित्र नरही । 
      राजाले काम गर्न खोज्यो सीमा वाहिर गही ।। 
१०८) सत्र साल पौष एक अन्धकार छायो । 
     नेपालका धर्तीमाथि कालो रात्री आयो ।। 
१०९) सैनिक बलका भर सरकार भंग भयो ।
     प्रजातन्त्रको हत्या ग-यो विश्व दंग रहयो ।। 
११०) अधिवेशन तरुण दलको पौष एकमा थियो । 
     महेन्द्रले दुवै सदन भङ्ग गरि दियो ।। 
१११) थापाथली अधिवेशन तरुण दलको थियो । 
     जर्नेल आई बी पी लाई एउटा खवर दियो ।। 
११२) राजाले बोलायो सबै सिंहदरवार भनी ।
      साथमा ल्याउनु भन्यो अन्य मन्त्री पनि ।।
११३) सिंहदरवार पुगी लग्यो सुन्दरीजलमा । 
     बी पी सहित अन्य नेता थुनिए जेलमा ।। 
११४) बी.पी१, जी.एम.२,के.पी३, सूर्य४अन्य नेताहरु । 
     सबैलाई जेलमा हाल्यो नेता मन्त्री अरु ।। 
११५) दुवै सदन विधटन मन्त्री मण्डल भङ्ग । 
      राजाको कदमदेखि दरवारिया दङ्ग ।। 
११६) द्वारिकादेवीलाई पनि सिंहदरवार भन्यो । 
      सिंहदरवारबाट लगी सैनिक क्लवमा थुन्यो ।। 
११७) महिला भनेर केही दिनमा रिहा भइन् । 
      सुवर्णको हेडक्वार्टर कलकत्तामा गइन् ।। 
११८) सशस्त्र क्रान्तिका लागि सुवर्ण जुटेका । 
      कलकत्तामा नेता पुगे जेलवाट छुटेका ।। 
११९) सुवर्ण शम्शेरले वैठक कलकत्तामा डाके । 
      सशस्त्र क्रान्तिको प्रस्ताव बैठकमा राखे ।। 

१. विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला २. गणेशमान सिंह ३. कृष्णप्रसाद भट्टराई ४. सुवर्ण शमशेर 

१२०) द्वारिकाले आफ्ना कुरा प्रस्टसँग राखिन । 
      क्रान्तिमा बन्दुक बोक्ने आफ्नो माग मागिन ।।  
१२१) सशस्त्र क्रान्तिको कुरा सवले पारित गरे ।
      द्वारिकाका कुरा सुनि अचम्मित परे ।।
१२२) द्वारिकाको साहसको प्रशंसा गरियो । 
     उनको नाम क्रान्तिकारी टिममा परियो ।। 
१२३) मर्दानी देखाइन् खुवै द्वारिकादेवीले । 
     प्रशंसा खुलेर गरे कलकत्ता जे.पी.ले ।। 
१२४) जय प्रकाश नारायणले ठूलो सम्मान गरे । 
      द्वारिकाको साहसदेखि अचम्मित परे ।। 
१२५) उन्नाइस साल सुवर्णले निर्णय गराए । 
     ठाउँ ठाउँमा नेतृत्व तोकी आन्दोलन अह्राए ।। 
१२६) आठ ठाउँका सिमानामा संयोजक खटाए ।
     पन्ध्र सालका एम.पी.लाई सीमामा पठाए ।। 
१२७) नेपाल भारत सीमा आठ ठाउँमा किल्ला । 
      संयोजक तैनाथ ग-यो सिमानाका जिल्ला ।। 
१२८) सु.प.का तीन किल्ला तोक्यो दुर्गादत्त जोशी । 
      टनकपुर, झुलाधाट, पिथौरागढ सोची ।। 
१२९) द्वारिकादेवीलाई तोक्यो सहायकको रुपमा । 
      मन लगाई कार्य गरिन् चिसो वर्षा धुपमा ।। 
१३०) झुलाधाट जिम्मा पाइन् द्वारिकादेवीले । 
      मनमा क्रान्तिको ज्वाला राजाको शेखीले ।। 
१३१) मीनबहादुर चन्द पनि द्वारिकाको साथमा । 
     रामदत्त, राम पाध्या हतियार हातमा ।। 
१३२) मनोरथ धर्मदेव कौशल खाती पनि । 
     द्वारिकाका साथ थिए क्रान्ति गर्छौ भनी ।। 
१३३) भारत पिथौडागढ लुहाघाट अनि । 
      द्वारिकाको जिम्मा थियो धर्माघाट पनि ।। 
१३४) रामचन्द्र हमाल र रमेशचन्द्र  जोशी । 
      द्वारिकाका साथै थिए खेमराज जोशी ।। 
१३५) रामदत्त जोशी अनि पद्मबहादुर शाही ।
     तुम्बाका भरले पारी महाकाली आई ।। 
१३६) द्वारिका तुम्बाका भर महाकाली तर्थिन् । 
      नेपालका सिमानामा क्रान्ति भाषण गर्थिन् ।। 
१३७) पिथौडागढलाई छोडी लोहाघाट सरिन् । 
     भारतको गुमदेशमा आफ्नो डेरा गरिन ।। 
१३८) लोहाघाट डडेल्धुरा सीमामा पर्दथ्यो । 
     भन्सारमा जो आउँथ्यो मनपरी गर्दथ्यो ।। 
१३९) धनी चन्द, वीर चन्द , कृष्ण चन्द अनि । 
      हजारी साउँदको मद्दत वीर नारी भनी ।। 
१४०) छोटी भन्सार धर्माघाट अर्को हल्दुघाट । 
      निसानामा कुस्मौतघाट साथै झुलाघाट ।। 
१४१) द्वारिकाको निर्देशन चारै भन्सार घे-यो । 
      कर्मचारी कागजपत्र आफ्नो कव्जा ग-यो ।। 
१४२) मीन चन्द रमेश जोशी अन्य साथी आई । 
      नियन्त्रण गरी राख्यो सिमानामा ल्यााई ।। 
१४३) मीन चन्द मृत्यृदण्ड सर्वस्वहरण । 
      प्रजातन्त्र प्राप्त गर्न कालको बरण ।। 
१४४) सर्वस्वहरण तोक्यो द्वारिकादेवीलाई । 
      द्वारिका भाषण गर्थिन् सिमानामा आई ।। 
१४५) झुलाघाट, पंचेश्वर हल्दुघाट धर्मा । 
     द्वारिका वसेर जान्थिन् किसानका घरमा ।। 
१४६) फुत्ते पार्की केशर चन्द नौ महिना जेलमा ।
      तुम्बाका भरमा तथ्र्ये उलिदो भेलमा ।। 
१४७) पच्चीस सालमा बी.पी. अन्य नेता पनि । 
      सुनायो प्रवासी नेता आउन पाउने भनी ।। 
१४८) मीन चन्दको सत्ताइस सालमा मुद्दा फिर्ता ग-यो । 
      द्वारिकादेवीको सवमा ठूलो प्रभाव प-यो ।। 
१४९) अठतिस साल बाइस असोज सात बजे साँझ ।
      मीन वहादुर पक्राउ परे साथीभाइका माझ ।। 
१५०) दशैँताका घरमा साथी बसी रमाउँदैथे । 
     प्रवासमा भएका कार्य सबै सुनाउँदैथे ।। 
१५१) अन्य साथी भगाइदियो लाठी चार्ज गरी । 
      पुलिसले छापा मा-यो पुरा घरभरि ।। 
१५२) लाठी चलाई साथी भगाई मीन चन्दलाई लगे । 
     मीन चन्दलाई गोली हान्दा छिमेकीले ध्येके ।।
१५३) एक गोली द्वारिकाजीको कानैबाट गयो । 
     त्यहीँदेखि एउटा कान नसुनिने भयो ।। 
१५४) द्वारिका एकली परिन् मीन चन्दलाई मा-यो । 
     सहयोगी मारिदियो निकै गाह्रो पा-यो ।। 
१५५) प्रजातन्त्रप्रेमी मा-यो राष्ट्रवादी वीर । 
     द्वारिकादेवीलाई अब झन प-यो पीर ।। 
१५६) द्वारिकादेवीको क्रान्ति निरन्तर रह्यो । 
      छत्तीस साल जनमतमा  दौडधुप भयो ।। 
१५७) बहुदलमा माग्न भोट घरदैलो गइन् । 
      रातदिन दौडधुप निकै थकित भइन् ।। 
१५८) छयालीस सालमा पनि आन्दोलनमा लागिन् ।
     आन्दोलनमा लाग्न सबलाई आफ्ना कुरा राखिन् ।। 
१५९) आन्दोलनमा सरिक भई हौसला वढाउँथिन् । 
      पञ्चायती व्यवस्था फाल्न एकजुट गराउँथिन् ।। 
१६०) पञ्चायती व्यवस्था गयो वहुदल आयो । 
     सार्वभौम जनता बने मौलिक हक पायो ।। 
१६१) चूनाव नजिक आयो टिकट बाँड्ने भए । 
      द्वारिका टिकट  पाउने सवै ढुक्क रहे ।। 
१६२) एक्लीनारी सिमानामा तम्वु तरी आउँथिन् । 
     पञ्चायतका क्रियाकलाप बेलिबिस्तार लाउँथिन् ।। 
१६३) हत्केलामा ज्यान राखी वारिपारि गर्थिन् । 
     जनताका मनमा आफैं क्रान्तिज्वाला भर्थिन् ।। 
१६४) द्वारिकाले टिकट पाउने सबै ढुक्क थिए । 
      द्वारिकाले टिकट पाउने आफ्नो विचार दिए ।। 
१६५) द्वारिकाले पाइनन् टिकट जनता दुःखी भए । 
     अन्याय के भयो भनी नेतासामु गए ।। 
१६६) राजाको प्रलोभन त्यागी उप. प्र.म पाउने । 
     द्वारिकाको मन मोड्न कति पञ्च आउने ।। 
१६७) नमानी क्रान्तिमा लागिन् कलकत्तामा पुगिन् । 
      सिमानामा प्रचार गर्दा कति घर लुकिन् ।।
१६८) द्वारिकाको परिश्रम प्रवासको काम । 
     सबैले गौरवले लिन्छन् द्वारिकाको नाम ।। 
१६९) नेपालकी पहिलो नारी मन्त्री पद पाएकी । 
    दिएनन् टिकट किन क्रान्तिमा आएकी ।। 
१७०) मूल्याङकन गर्ने काममा किन त्रुटि भयो ? 
     जनताका माझमा अझै प्रश्न वाँकी रहयो ।। 
१७१) उनसट्ठी मङ्सिर चौबीस तीन बजे राति । 
     शौचालय जाँदा ढलिन् दुःख्यौ निकै छाती ।। 
१७२) धनगढी अस्पताल लगे तर होस फर्केन । 
     क्रान्तिदीप झ्वाप्प निभ्यो कालले पर्खेन ।। 
१७३) नेपालीको प्रेरणाको ठूलो स्रोत गुम्यो । 
      सुदूरको उज्ज्वल तारा क्रान्तिदीप निभ्यो ।। 
१७४) श्रद्धाञ्जलि तीनै चन्द कोटी नमन गरी । 
      द्वारिका उद्धव मीनलाई सम्झौं सधैँभरि ।।       

डोटीबाट प्रतिनिधित्व गर्ने बलायर पूर्वमन्त्री हुन् । यो समाग्री हामीले २०७६ श्रावण १९ गतेको पश्चिम टुडे अनलाइनबाट साभार  गरेका हौं । 




प्रतिक्रिया


  1. coursework psychology coursework at college coursework online <a href="https://coursework-expert.com/">do my coursework for me</a>

    Largest selection of FREE german mature tube movies on pornSOS! Updates every 5 minutes. Today added: 12,017 videos • Last 7 days: 69, 144 • Total porn movies. Real German Couple in Female Porn Casting 16:26. A brunette cheating wife is pounded hard during German reality porn video 13: 11. German Big Ass Wife Charlotte 6 05:49.

    экспрессивный

    эфемерность

    компания

    лоно

    пренебрегать

    подонок

    томный

    коррелировать

    лоббировать

    обожать

    image Холостяк 12 сезон Украина СТБ на русском

    Холостяк 12 сезон Украина СТБ на русском

    makulatura-sp.ru

    mymoda24.ru

    bb-mail.ru

    mb588.ru

    mol-centr.ru

    kin0shki.ru

    histos.ru

    pain-music.ru

    image отчаянные домохозяйки смотреть онлайн

    отчаянные домохозяйки смотреть онлайн

    image укрощение буцефала фильм смотреть онлайн бесплатно в хорошем

    укрощение буцефала фильм смотреть онлайн бесплатно в хорошем

    academic paper writing services will you write my paper for me online paper writing service <a href="https://term-paper-help.org/">website that writes papers for you</a>

    image музыка фильмы сериалы онлайн видео смотреть

    музыка фильмы сериалы онлайн видео смотреть

    image видео сериалы смотреть музыка фильмы онлайн

    видео сериалы смотреть музыка фильмы онлайн

    Черничный хутор на ютубе

    buy custom papers online pay someone to write your paper college paper writing help <A HREF="https://uktermpaperwriters.com/">write my math paper</A>

    thesis paper help what is the best paper writing service thesis paper help <a href=https://papercranewritingservices.com/>pay someone to write your paper</a>

    https://bitbin.it/JI5X9Xvu/

    https://bitbin.it/bn1QAiBO/

    image Консультация психолога в Москве

    Консультация психолога в Москве

    Частные психологи в Москве

    site

    paper help writing help with papers dltk custom writing paper <a href="https://researchpaperswriting.org/">write my english paper for me</a>

    paper writing services pay someone to write paper help me write a paper <a href="https://cheapcustompaper.org/">buy a literature review paper</a>

    Amatör Sert Sikiş Oral Seks Baba Sapık. HD 5:00. Baba ve Ortak S Kızı XXX Fransız Annesi, CRONY S Kızı SE HAKKINDA. Genç Amatör Boşalma Sert Sikiş Minyon. HD 8: 00 50%. Anne.

    academic paper writers help write my paper need help writing a paper <A HREF=https://ypaywallpapers.com/>do my college paper</A>

    paying someone to write a paper college paper help where can i find someone to write my paper <a href="https://writemypaperquick.com/">https://writemypaperquick.com/</a>

    paper writing help online paper writing company pay someone to write your paper <a href="https://paperwritinghq.com/">ghost writer college papers</a>

    image Фильмы музыка сериалы онлайн

    Фильмы музыка сериалы онлайн

    odnoklassniki-film.store

    image смотреть фильм Эра выживания бесплатно

    смотреть фильм Эра выживания бесплатно Смотреть Фильм Эра Выживания В Хорошем Качестве Бесплатно

    image Игра на выживание 2 сезон 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 серия все серии смотреть онлайн в хорошем качестве

    Игра на выживание 2 сезон 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 серия все серии смотреть онлайн в хорошем качестве Игра На Выживание 2 Сезон 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Серия Все Серии Смотреть Онлайн В Хорошем Качестве

    image Быстрее пули смотреть онлайн бесплатно

    Быстрее пули смотреть онлайн бесплатно Быстрее Пули Смотреть Онлайн Бесплатно В Хорошем Качестве HD 1080p

    image Смотреть зарубежные сериалы онлайн бесплатно

    Смотреть зарубежные сериалы онлайн бесплатно Зарубежные Сериалы Онлайн Смотреть Бесплатно

    image онлайн анонимный чат с психологом

    онлайн анонимный чат с психологом Известные Психологи Москвы

    online casino slots real money slot machine casino 777 nudist <a href="https://onlinecasinohero.com/free-slots-online-games">casino play slot machine realmoneyonlyhr</a>